บทความ

น้ำแข็งแห้งคืออะไร? ทำไมถึงเรียกว่า "แห้ง" และใช้อย่างไรให้ปลอดภัย

น้ำแข็งแห้งคือ CO2 ในรูปของแข็ง อุณหภูมิประมาณ -78.5°C ระเหิดเป็นแก๊สโดยไม่เหลือน้ำ จึงต้องใช้ถุงมือและเก็บในภาชนะที่ระบายอากาศ

ก้อนน้ำแข็งแห้งระเหิดเป็นไอสีขาวบนโต๊ะสเตนเลส
น้ำแข็งแห้งระเหิดเป็นไอคาร์บอนไดออกไซด์ โดยไม่เหลือน้ำ

น้ำแข็งแห้ง (Dry Ice) คือคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ในรูปของแข็ง มีอุณหภูมิประมาณ -78.5°C เมื่อโดนอากาศหรือความร้อน มันจะเปลี่ยนเป็นแก๊สโดยตรงโดยไม่กลายเป็นน้ำ จึงไม่ทิ้งคราบน้ำหรือความชื้นไว้เลย และนี่คือที่มาของคำว่า "แห้ง"

ทำไมถึงเรียกว่า "น้ำแข็งแห้ง"?

น้ำแข็งธรรมดาเมื่อเจอความร้อนจะละลายเป็นน้ำ ส่วนน้ำแข็งแห้งในสภาพความดันปกติจะไม่ละลายเป็นของเหลว แต่จะ "ระเหิด" กลายเป็นแก๊ส CO2 ทันที วางทิ้งไว้ในอากาศมันจะค่อย ๆ หายไปโดยไม่มีน้ำไหลออกมาแม้แต่หยดเดียว ความ "แห้ง" นี้ทำให้มันเหมาะกับงานที่ต้องการความเย็นจัดแต่ไม่ต้องการความชื้น

น้ำแข็งแห้งต่างจากน้ำแข็งธรรมดาอย่างไร?

คุณสมบัติน้ำแข็งธรรมดาน้ำแข็งแห้ง
สารหลักน้ำ (H2O)คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2)
อุณหภูมิประมาณ 0°Cประมาณ -78.5°C
เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นละลายเป็นน้ำระเหิดเป็นแก๊ส CO2
ทิ้งความชื้นหรือไม่มีน้ำเหลือไม่มีน้ำเหลือ
การจับต้องจับได้ แต่เย็นห้ามจับด้วยมือเปล่า เสี่ยงผิวหนังบาดเจ็บจากความเย็นจัด
การเก็บรักษาใส่ตู้แช่ได้ใช้ภาชนะฉนวนที่มีช่องระบายอากาศ ห้ามปิดสนิท
แผนภาพเปรียบเทียบน้ำแข็งธรรมดาที่ละลายเป็นน้ำ กับน้ำแข็งแห้งที่ระเหิดเป็นแก๊ส
น้ำแข็งธรรมดาละลายเป็นน้ำ น้ำแข็งแห้งระเหิดเป็นแก๊สและไม่เหลือของเหลว

น้ำแข็งแห้งยังมีความหนาแน่นประมาณ 1.4–1.6 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร จึงหนักกว่าน้ำ และเมื่อระเหิดเป็นแก๊สจะขยายปริมาตรอย่างมาก ซึ่งเป็นเหตุผลที่ห้ามเก็บในภาชนะปิดสนิท ระยะเวลาที่อยู่ได้และวิธีชะลอการหาย อ่านที่ น้ำแข็งแห้งเก็บได้นานแค่ไหน

"ระเหิด" (Sublimation) คืออะไร?

ระเหิดคือการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊สโดยตรง โดยไม่ผ่านการเป็นของเหลวก่อน น้ำแข็งแห้งจะระเหิดเมื่ออุณหภูมิสูงกว่า -78.5°C และกลายเป็นแก๊ส CO2 จำนวนมาก

ลองนึกภาพก้อนน้ำแข็งแห้งที่วางไว้กลางอากาศ มันจะค่อย ๆ เล็กลงจนหายไป โดยไม่มีแอ่งน้ำเหลือไว้เลย

ทำไมน้ำแข็งแห้งถึงเย็นจัดมาก?

เพราะมันคือ CO2 ที่ถูกทำให้แข็งตัวที่อุณหภูมิต่ำมาก ราว -78.5°C ซึ่งเย็นกว่าน้ำแข็งธรรมดาหลายเท่า จึงนิยมใช้ในงานที่ต้องการความเย็นลึก เช่น

  • ขนส่งอาหารแช่แข็ง
  • ขนส่งวัคซีน
  • เก็บและขนส่งตัวอย่างทางการแพทย์
  • งานอุตสาหกรรมบางประเภท

ความเย็นระดับนี้ก็อันตรายได้เช่นกัน ถ้าสัมผัสโดยตรงอาจทำให้ผิวหนังบาดเจ็บได้ทันที ควรใช้ถุงมือหนาสำหรับงานเย็นจัด หรือคีมหยิบทุกครั้ง

ผู้ปฏิบัติงานใช้คีมและถุงมือหนาหยิบก้อนน้ำแข็งแห้ง
หยิบน้ำแข็งแห้งด้วยคีมและถุงมือหนา ห้ามใช้มือเปล่า

ข้อควรระวังในการใช้น้ำแข็งแห้ง 4 ข้อ

  • ห้ามจับด้วยมือเปล่า ความเย็นจัดทำให้ผิวหนังบาดเจ็บได้
  • ห้ามเก็บในภาชนะปิดสนิท แก๊ส CO2 ที่ระเหิดออกมาสร้างแรงดัน ภาชนะอาจระเบิดได้
  • ใช้ในที่อากาศถ่ายเท CO2 ที่สะสมในพื้นที่ปิดอาจทำให้ขาดออกซิเจนและเสี่ยงหมดสติ
  • ห้ามกลืนกิน อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรง

สรุป

น้ำแข็งแห้งคือ CO2 ในรูปของแข็งที่เย็นราว -78.5°C และระเหิดเป็นแก๊สโดยไม่กลายเป็นน้ำ จึงถูกเรียกว่า "แห้ง" เหมาะกับงานที่ต้องการความเย็นลึกโดยไม่มีความชื้น แต่ต้องใช้อย่างระวัง ใส่ถุงมือ เก็บในภาชนะที่ระบายอากาศ และใช้ในที่อากาศถ่ายเท

ต้องการให้ช่วยเช็กของและเสนอราคา?

ทัก LINE @advancepro-th ส่งรูปป้ายหรือรหัสรุ่น ทีมขายเปิดแคตตาล็อกให้

ไปศูนย์จัดหาอะไหล่

คำถามที่พบบ่อย

น้ำแข็งแห้งทำจากอะไร?

ทำจากคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ในรูปของแข็ง

น้ำแข็งแห้งมีอุณหภูมิเท่าไร?

ประมาณ -78.5°C หรือ -109.3°F

ระเหิดคืออะไร?

คือการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊สโดยตรง โดยไม่ผ่านการเป็นของเหลว

ทำไมน้ำแข็งแห้งถึงไม่ละลายเป็นน้ำ?

เพราะมันคือ CO2 ไม่ใช่น้ำ ในความดันปกติจะระเหิดเป็นแก๊สโดยตรง จึงไม่มีน้ำเหลือ

น้ำแข็งแห้งอันตรายไหม?

อันตรายได้หากใช้ผิดวิธี ทั้งจากความเย็นจัดที่ทำให้ผิวหนังบาดเจ็บ และแก๊ส CO2 ที่สะสมในที่อากาศไม่ถ่ายเท แต่ถ้าใช้ถุงมือหนา เก็บในภาชนะที่ระบายอากาศ และใช้ในที่โล่ง ก็ใช้งานได้อย่างปลอดภัย

เก็บน้ำแข็งแห้งในตู้เย็นหรือกล่องปิดสนิทได้ไหม?

ไม่ควร ต้องใช้ภาชนะฉนวนที่มีช่องระบายอากาศ ห้ามปิดสนิท

แชทสอบถาม